Thứ Bảy, 16/12/2017
Không có lịch xét xử trong ngày hôm nay


Nâng cao trách nhiệm về quản lý khiếu nại, tố cáo của các cơ quan tiến hành tố tụng hình sự trong giai đoạn hiện nay.

25/6/2014 10:26

Khiếu nại, tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân và đã được quy định trong Hiến pháp của nước CHXHCN Việt Nam

 

NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM VỀ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO CỦA CÁC CƠ QUAN TIẾN HÀNH,

TỐ TỤNG HÌNH SỰ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Khiếu nại, tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân và đã được quy định trong Hiến pháp của nước CHXHCN Việt Nam. Để đảm bảo quyền khiếu nại, tố cáo của công dân đối với hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng hình sự và người có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự hoặc của bất cứ cá nhân nào thuộc các cơ quan đó, Bộ luật tố tụng hình sự đã quy định quyền khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự là một nguyên tắc cơ bản (Điều 31 của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003). Bộ luật tố tụng hình sự đã có riêng một chương (Chương XXXV- Khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự) để quy định về vấn đề này, ngoài ra còn có một số điều luật trong các chương khác của Bộ luật cũng có những quy định về khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự. Để thi hành đúng và thống nhất các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về khiếu nại, tố cáo, ngày 10 tháng 8 năm 2005 Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư liên tịch số 02/2005/TTLT-VKSTC-TATC-BCA-BQP-BTP hướng dẫn thi hành một số quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về khiếu nại, tố cáo; ngày 10/9/2005 Thông tư 02 chính thức có hiệu lực.

Tuy nhiên, trên thực tế việc thực thi quyền khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tố tụng hình sự còn gặp nhiều những khó khăn, vướng mắc do nhiều nguyên nhân khác nhau, như việc nhận thức của người dân về khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự còn hạn chế dẫn đến tình trạng gửi đơn khiếu kiện không đúng cơ quan có trách nhiệm giải quyết sự việc, khiếu kiện vượt cấp; Việc xử  lý các hành vi vi phạm đến quyền khiếu nại, tố cáo còn vòng vo, nương nhẹ chưa nghiêm dẫn đến người khiếu nại, tố cáo mất lòng tin gây bức xúc cho họ. Việc xử lý những trường hợp lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để gây khó khăn trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử hoặc để bôi nhọ, làm mất uy tín của các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng trong các cơ quan đó chủ yếu mang tính giáo dục, thuyết phục mà chưa đủ tính răn đe... do đó để đảm bảo cho người dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo trong các hoạt động tố tụng hình sự nhằm bảo vệ các quyền lợi, nghĩa vụ của mình, cũng như nâng cao uy tín của các cơ quan tiến hành tố tụng thì các cơ quan tiến hành tố tụng cần phải nâng cao trách nhiệm trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Bộ luật tố tụng hình sự và Thông tư liên tịch số 02/2005/TTLT-VKSTC-TATC-BCA-BQP-BTP đã có sự thống nhất, tập trung cao các quy định về khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự, quy định rõ về quyền và nghĩa vụ của người khiếu nại, tố cáo cũng như thẩm quyền của các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo. Tuy nhiên, vẫn còn những khó khăn vướng mắc và những tồn đọng ảnh hưởng đến kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo như: Sự quản lý và tiếp nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo còn chưa chặt chẽ; Việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khiếu nại tố cáo trong tố tụng hình sự chưa được quan tâm đúng mức; Sự phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo còn chưa tốt; Công tác hướng dẫn về chuyên môn như: xác định thẩm quyền, thủ tục, thời hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo trong trường hợp chuyển thẩm quyền giải quyết vụ án, nhập hoặc tách vụ án...còn chưa kịp thời, do đó cần có những biện pháp đồng bộ để khắc phục những thiếu sót trên.

         * Những biện pháp nhằm nâng cao trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự trong giai đoạn hiện nay là:

- Chấn chỉnh, nêu cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ tiếp công dân, phải lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của người khiếu nại, tố cáo và giải quyết nhanh chóng, công bằng, đúng với các quy định của pháp luật các khiếu kiện của nhân dân.

- Lãnh đạo các ngành, các đơn vị cần theo dõi sát sao, trực tiếp hoặc chỉ đạo cấp dưới giải quyết kịp thời các khiếu kiện trong tố tụng hình sự. Các cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án cần có quy chế phối hợp trong việc giải quyết khiếu kiện trong tố tụng hình sự.

- Cần tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự cho nhân dân về quyền và nghĩa vụ của người dân khi có khiếu kiện. hướng dẫn cho họ một cách chi tiết về trình tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết các khiếu kiện đó. Hướng dẫn tận tình, kiên trì giải thích cho người dân hiểu, tránh tình trạng hướng dẫn lòng vòng gây phiền hà, bức xúc cho người dân. Đơn khiếu kiện của ngành nào, cấp nào thì ngành đó, cấp đó phải giải quyết, để tránh tình trạng khiếu kiện vượt cấp.

- Tăng cường công tác kiểm tra việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo, xử lý nghiêm khắc đối với những sai phạm trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự.

- Xử lý nghiêm những trường hợp lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để khiếu nại, tố cáo sai sự thật để gây phức tạp cho việc giải quyết vụ án hoặc vì mục đích khác.

- Các ngành Tư pháp Trung ương cần ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể, chi tiết đối với những vướng mắc trong việc giải quyết khiếu nại tố cáo trong tố tụng hình sự như: hướng dẫn về thẩm quyền giải quyết các khiếu kiện khi hồ sơ vụ án đã chuyển sang cơ quan khác hoặc khi chuyển thẩm quyền giải quyết vụ án, nhập hoặc tách vụ án; Giải quyết khiếu nại, tố cáo khi người khiếu nại, tố cáo chết; Trách nhiệm cụ thể về bồi thường thiệt hại đối với người khiếu kiện do hành vi tố tụng hoặc quyết định tố tụng trái pháp luật gây ra; Các mẫu hồ sơ, văn bản trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo...

- Theo định kỳ các ngành, các đơn vị cần thống kê, báo cáo, tổng kết để rút kinh nghiệm và có phương hướng, kế hoạch phù hợp nhằm giải quyết tốt hơn các khiếu kiện của công dân, cơ quan, tổ chức trong hoạt động tố tụng hình sự.

Pháp luật Nhà nước ta đã có những quy định cụ thể cũng như các biện pháp để giải quyết tốt các khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự. Thông qua việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo này của công dân giúp cho việc chỉnh đốn, củng cố hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng trong hình sự, nâng cao trách nhiệm, chất lượng đội ngũ cán bộ trong các cơ quan đó, để mọi người dân góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Trần Xuân Suốt

CÁC TIN KHÁC